Herenboeren Land van Weert produceert met elkaar duurzaam voedsel

‘Eerlijk eten begint bij echte aarde’

Tien jaar geleden namen enkele inwoners uit Weert het initiatief om gezamenlijk een Herenboerderij te starten. Met de hulp, kennis en ervaring van de landelijke stichting Herenboeren kwam de coöperatieve herenboerderij Land van Weert van de grond. Na een lange lokale zoektocht naar geschikte percelen zijn ze vanaf 2020 actief op een 12 ha groot landgoed aan de Grote Steeg. De drijfveer was om gezamenlijk te zorgen voor lekker en gezond eten voor een goede prijs. De coöperatie heeft zo’n 200 leden die wekelijks hun groente en fruit kunnen afhalen en zich daarnaast als vrijwilliger kunnen inzetten in een van de zeventien werkgroepen. Gezamenlijk zijn zij eigenaar van de boerderij op het terrein, waar de professionele boer Jesse Opdam is komen wonen. Hij is fulltime in dienst en dagelijks bezig met het verbouwen van de vele soorten gewassen, daarbij ondersteund door een grote groep leden. De boer ontvangt een vast inkomen, wat bijdraagt aan een eerlijk en duurzaam voedselsysteem. Op de Herenboerderij worden geen kunstmest en chemische bestrijdingsmiddelen gebruikt en gaat het voedsel rechtstreeks van het land op het bord.

De Herenboeren beschikken sinds drie jaar over een eigen kas, overgenomen van tuincentrum Neerkeshoof. Dankzij deze kas hebben zij meer mogelijkheden om onder ideale omstandigheden hun seizoensproducten te kweken. Je eet dus met het seizoen mee, van de grond uit je eigen buurt. De kas beschikt over een automatische klimaatbeheersing en een beregeningsinstallatie, waarvan veel door de werkgroep Techniek is aangelegd en onderhouden. Herenboeren is een zeer betrokken community die veel saamhorigheid en vriendschap voortbrengt.

Na het plotselinge faillissement van het bedrijf waar de Herenboeren hun zaden en plantjes kochten, hebben zij besloten dit zelf te gaan kweken. Hiervoor zijn speciale (verwarmde) bakken gemaakt waarin de stekjes worden opgekweekt om daarna in de volle grond te worden gezet. Met deze activiteit wordt op jaarbasis ook nog eens veel geld bespaard. De volgende stap is zelf de zaadjes uit de producten halen en hiermee weer nieuwe plantjes kweken om het geheel circulair te maken.

Om de onderlinge verbinding tussen de leden en werkgroepen te stimuleren, is er een prachtige ontmoetingsplek gerealiseerd. Hier wordt koffie en thee gedronken en vinden er gezamenlijke activiteiten plaats. Verbinding ten top.

Op het hele terrein zijn vijftien tot twintig bijenhotels geplaatst. Deze (solitaire) bijen — die geen honing produceren in kasten — zorgen voor de juiste bestuiving van de bloemen en vormen een belangrijk onderdeel van het biodiversiteitssysteem. Dat geldt ook voor de wallen met planten en struiken waarin vogels en insecten kunnen leven die een rol spelen in de natuurlijke bestrijding van luizen die de gewassen aantasten. Daarnaast zijn er nestkasten en hokken voor vogels, zoals mezen en valken, die meehelpen het ongedierte te bestrijden. Op die manier proberen de Herenboeren natuurlijk en milieuvriendelijk samen voedsel te produceren.

Op vrijdagmiddag en zaterdagochtend kunnen de leden hun wekelijkse oogstdeel ophalen. In de uitgifteruimte staat dan de oogst van de week opgesteld en iedereen kan daarvan zijn deel meenemen. Er wordt niet geteld per lid, maar per mond; zo kan een gezin voldoende meenemen om er een hele week van te eten. Wanneer je bepaalde producten niet lust of er te veel van hebt, kunnen andere leden die meenemen. De coöperatie schenkt ook wekelijks enkele groentepakketten aan de Weerter Minima Groep. De Herenboeren beschikken ook over grote koelcellen waarin bijvoorbeeld de aardappeloogst wordt opgeslagen, zodat deze bijna het gehele jaar beschikbaar blijft.

Naast groente en fruit worden er ook enkele dieren gehouden: varkens, schapen en twee ossen. Deze dieren eten de restanten van de oogst, zorgen voor voldoende natuurlijke mest voor de akkers en gronden en worden eenmaal per jaar geschikt gemaakt voor consumptie. Voor een hok voor de varkens is op inventieve wijze een grote begroeide rioolbuis als nachtverblijf ontworpen, in plaats van de bouw van een (vergunningplichtige) schuur.

Het kweken van groenten op de akkers gebeurt in zogeheten strookteelt: diverse smalle stroken met verschillende soorten naast elkaar, om te voorkomen dat een ziekte in een gewas een hele oogst aantast en bederft. Ook kunnen alle akkers worden besproeid door middel van een beregeningsinstallatie.

Een prachtig onderdeel van het geheel is de zeer uitgebreide kruidentuin. In dit mooi aangelegde gedeelte kan iedereen zijn eigen kruiden plukken of knippen. Dat geldt ook voor de plukbloemen in de naastgelegen tuin. En niet alleen voor de leden is dit een prachtige plek; ook bijen en vlinders voelen zich hier absoluut thuis.

Het terrein biedt een grote hoeveelheid fruitbomen en struiken. Veel verschillende soorten appel- en perenbomen worden afgewisseld met lagere struiken met bessen, frambozen en bramen. Van de struiken kan naar hartelust worden geplukt.

14 juni Open Dag
Website Herenboeren