Grachten van Göteborg
Matty woont sinds 2011 in Göteborg; de stad is na
Stockholm de grootste stad van Zweden (510.000
inwoners) en heeft de grootste haven van het land.
Als we Matty onze vragen voorleggen komt hij net
terug van een middagvoorstelling in de bioscoop.
Het is namelijk de laatste dag van Göteborgs Film-
festival. Matty: “Leven in Göteborg scheelt niet zo
heel veel met het leven in Nederland. Het weer
is hier net zo slecht, zo niet slechter en … men
klaagt er hier net zo hard over. De mensen zijn wel
anders. Zweden zijn over het algemeen vrij geslo-
ten en op zichzelf. Het is niet gemakkelijk om echt
goede vrienden met ze te worden. Ik denk dat Ne-
derlanders wat meer open zijn. Göteborg zelf is
niet zo groot, vergelijkbaar met Utrecht. Je hebt
een aantal goede musea, er is een mooi groot park
in de stad (Slottsskogen) en de binnenstad is best
mooi. Je hebt hier ook grachten; Nederlanders
hebben in 1621 namelijk de binnenstad ontwor-
pen, gebaseerd op de grachten van Amsterdam!”
Montreal; koud maar levendig
Samen met zijn twee jaar jongere zus Elly groeide
Matty op in Altweerterheide. Zijn vader is een ge-
boren en getogen Heienaar en zijn moeder komt
uit Sterksel. Na het College in Weert volgde hij de
studie chemische technologie aan de HTS in Eind-
hoven en bioprocestechnologie aan de Universiteit
van Wageningen. Na zijn afstuderen ging hij aan
de slag als onderzoeksassistent aan de Universiteit
van Gent. Na een jaar vertrok hij voor zijn promo-
tieonderzoek (PhD) naar de École Polytechnique
in Montreal in Canada. Matty: “Dit is een Frans-
talige school maar ik heb mijn proefschrift in het
Engels geschreven. Daarna heb ik hier ook nog een
post-doc gedaan.” Een post-doctoral researcher
is een pas gepromoveerde junior-onderzoeker die
zelfstandig wetenschappelijk onderzoek verricht
aan een universiteit. De École Polytechnique is
te vergelijken met een technische universiteit in
Nederland en hier ging Matty aan de slag als ‘as-
sociate researcher’. Matty: “Ook al woon ik nu in
Göteborg, Montreal is mijn favoriete stad in de
wereld geworden. Die stad leeft, al is het -25 gra-
den. Er is altijd wat te doen. Je hebt er bijvoor-
beeld ‘Igloofest’, een elektronisch muziekfestival
dat verspreid is over vier weekends. Alles speelt
zich buiten af, in hartje winter. Ondanks tempe-
raturen van -20 graden is het gewoon uitverkocht.
En ook al heeft Montreal 3,5 miljoen inwoners, als
je een tijdje in dezelfde buurt woont, krijg je toch
een soort van ‘ons-kent-ons’-gevoel”, zegt Matty.
In Göteborg werkt Matty aan de Chalmers Uni-
versity of Technology. Dit is een vooraanstaande
universiteit op het gebied van natuurwetenschap
en technologie met zo’n 11.000 studenten. Matty
werkt daar als ‘associate professor’ in milieusys-
teem-analyse. Matty legt uit wat dat inhoudt: “Ik
onderzoek voornamelijk de effecten die het pro-
duceren van producten hebben op ons milieu. Het
verminderen van die effecten op bijvoorbeeld het
klimaat is daarbij vaak van belang. Samen met
Waar veel leerlingen op de mid-
delbare school nog twijfelen over
wat ze willen worden of welk
vakkenpakket ze moeten kie-
zen was het voor Matty Janssen
(45) uit Altweerterheide op het
(toenmalig Bisschoppelijk) Col-
lege al vrij snel duidelijk: “Later
ga ik iets met scheikunde doen”.
Wat dat ‘iets’ zou zijn, was wel
nog een vraagteken. Na een stu-
die chemische technologie, een
studie bioprocestechnologie én
een promotieonderzoek aan de
Universiteit van Montreal werkt
Matty nu als “associate professor”
aan de Universiteit van Göteborg.
Een professor in milieusysteem-
analyse met een paardenstaart
die luistert naar elektronische
muziek en houdt van ‘hiken’ in
de meest afgelegen en koudste
gebieden op aarde; een interes-
sante combinatie!
Professor Matty Janssen:
Van Altweerterheide tot Antarctica
weg
van
hier
Door Monique van den Brandt
Matty tijdens een hike in Kirgiziê - South Engilchek
gletsjer basiskamp (4100m) - de piek in de
achtergrond (in het midden van de foto) is Khan
Tengri (7010m) (2016)
collega’s bekijk ik of en hoe het produceren van
bepaalde artikelen milieuvriendelijker gemaakt
kan worden.” Kan hij misschien wat concrete
voorbeelden geven? Matty: “Bijvoorbeeld, wat
zijn de effecten van het maken van krantenpa-
pier? Het kappen van de bomen, het transport van
die bomen naar de fabriek en de verwerking van
de bomen tot papier. Wat is dan het effect op het
milieu als je gerecycled papier gebruikt om nieuw
papier te maken? Recycling is over het algemeen
goed voor het milieu”, benadrukt Matty. “Een an-
der voorbeeld is biobrandstoffen. Bio-ethanol kan
gemaakt worden van mais, maar ook van land-
bouwafval zoals tarwestro. Dan gaan we kijken
naar de productie en het gebruik van bio-ethanol
vergeleken met dat van ‘gewone’ benzine. Een
laatste voorbeeld is het berekenen van de ecolo-
gische voetafdruk van een pak melk. Een typische
vraag is dan: ‘Hoeveel CO2 wordt er uitgestoten
tijdens de productie van een pak melk?’ Dat soort
berekeningen verschijnen dan als onderdeel van
een eco-label op het pak melk”, legt Matty uit.
Naast zijn werk als onderzoeker geeft Matty ook
les in zijn vakgebied in een Master-programma,
genaamd ‘Industrial Ecology’. Daarnaast heeft hij
samen met een aantal collega’s een MOOC (Mas-
sive Open Online Course) ontwikkeld. Deze cur-
sus ‘Sustainability in everyday life’ loopt op dit
moment via edx.org en kan door iedereen gratis
Wat doet een pak melk met
ons milieu?
Lessen in duurzaamheid
voor iedereen
9
