Beeld bijstellen
Als je in gesprek gaat met de voorzitter van De
Aldenborgh, dan is het alsof je zojuist het tabblad
Wikipedia Philips van Montmorency op internet
hebt geopend. Maar dan live voor je en met alle
ins- en outs en in geuren en kleuren verteld. De
feiten en jaartallen vliegen je om te oren. ‘Over
Karel de Vijfde, een grafsteen uit 1840, een
omschrijving van een pater uit 1637, Weerter
martelaren heiligverklaard in 1867, oprichting
paardenmarkt in 1563, een kroniek uit 1870’. En
dat allemaal uit het blote hoofd. Peter Korten is
voorzitter van De Aldenborgh en draagt dat uit
met alles wat hij in zich heeft. Als hij vertelt,
kan je niet anders dan enthousiast worden. En
dat is precies het doel van de stichting; anderen
informeren en enthousiasmeren over hun eigen
historie. Maar de Stichting heeft zich nog een
taak gesteld: ‘Er moet een nieuw beeld komen
over Philips van Montmorency (en dan bedoelt
hij geen standbeeld, maar het beeld dat wij als
Weertenaren hebben over Van Horne) en hij moet
de honneurs krijgen die hij verdient’. En dat is
meer dan alleen de naam van een school. Peter:
“Philips van Montmorency is de enige Weertenaar
die in de Europese geschiedenis een plaats heeft.
Sportstad of Groenste stad ben je voor even,
maar Van Horne Stad, dat ben je gewoon, daar
kom je nooit meer van af.”
Alleen feiten tellen
Al vier jaar lang is de Stichting De Aldenborgh
bezig met de voorbereidingen van dit Van
Horne Jaar. En dat wordt grondig aangepakt.
Met wetenschappelijk onderzoek bijvoorbeeld,
ondersteund door universiteiten uit heel
Europa. Dankzij internet is informatie veel meer
beschikbaar en is er ook veel belangstelling voor
de graaf van Horne. Welke rol heeft hij gespeeld
in de geschiedenis? Was hij een verzetsstrijder?
Wat hij protestant of niet? Stond hij aan de
wieg van het Koninkrijk der Nederlanden? Om
daarachter te komen moet je terug naar de basis.
Peter: “Als historicus wil je feiten boven water
krijgen. Ook uit 1568. Dan is het belangrijk dat je
terug kunt gaan naar de bron. Zo hebben we nu
ook toegang tot de Vaticaanse Archieven. Het kan
niet anders dan dat de Paus in die tijd iets over
de onthoofdingen in Brussel heeft geschreven!
Dat ging namelijk als een schokgolf door Europa.”
Onderste steen boven
Het stoffelijk overschot van Philips van
Montmorency werd op 23 juni 1568 van Brussel
naar Weert gebracht en in allerijl begraven.
Volgens overlevering in de ‘Hoogh Kerck’, maar
wat wordt daarmee bedoeld? Net als zijn mede-
Aldenborgh-leden wil Peter Korten niets liever
dan de laatste rustplaats van de graaf vinden.
Peter: “Het blijft de gemoederen bezighouden.
Vaak vragen ze ons: ‘Hejje um al’? Wij denken dat
hij in de Paterskerk ligt. Even ‘spaaien’ zou je zo
zeggen, maar daar heb je allemaal vergunningen
voor nodig. Het is wel hoogstwaarschijnlijk omdat
hier ook meerdere Van Hornes liggen. Het is een
soort dynastiekerk, zoals de kerk in Delft dat is
voor de Oranjes”, legt Peter uit.
Na zaaien mag geoogst worden
Er is een enorm aanbod van initiatieven en
activiteiten dit Van Horne Jaar. Van stads-
wandelingen tot muziek van een Belgische Metal
Band en van Montmorency-bier tot een tv-reeks
via de NTR. Er zijn er een paar waar Peter zich in
het bijzonder op verheugt. “De compositie van Rob
Goorhuis uitgevoerd door de Kerkelijke Harmonie
St. Joseph 1880, dat wordt heel bijzonder. Verder
de Evocatie op 16 september 2018 in Zottegem
waar Van Egmont wordt herdacht. En zeker ‘Graaf
van Horne-de Musical’ op 11 en 12 mei 2018 op de
Markt in Weert. Met zo’n musical bereik je een
groot publiek, daar zijn wij weer blij mee. Als De
Aldenborgh hebben we vier jaar keihard gewerkt
aan de voorbereidingen van het Van Horne
Jaar. Nu wordt het alleen nog maar genieten.
Die hernieuwde belangstelling voor Van Horne
willen we ook de jaren daarna vasthouden. Als
je historisch bewustzijn gezamenlijk uitdraagt,
brengt dat een gezamenlijke identiteit. Dat
biedt standvastigheid in -ook nu weer- onzekere
tijden”, aldus Peter.
De Aldenborgh
Geschiedenis saai?
Vergeet het maar!
Al bijna 80 jaar is Stichting De Aldenborgh - samen met de kring Weert van het Koninklijk Limburgs
Geschied- en Oudheidkundig Genootschap - hét baken van geschiedkundig Weert. De Aldenborgh werd
opgericht in 1939, een onzekere tijd, zo vlak voor de Tweede Wereldoorlog. En dat is niet voor niets. “In
tijden van onzekerheid, grijpen mensen terug naar het verleden, dat zijn de zekerheden, dat zijn onze
ankers”, aldus de voorzitter van De Aldenborgh, Peter Korten. “Mensen zoeken naar standvastigheid”.
Ook vandaag de dag mag de Stichting zich verheugen in een enorme belangstelling voor alles wat met
de historie van Weert te maken heeft. De cursussen Weerterlogie zitten binnen ‘no-time’ volgeboekt.
“Geschiedenis is leuk!” bevestigt Peter.
Door Monique van den Brandt
9
Peter Korten in de ridderzaal van
Kasteel Horn. Kasteel Horn is een van de
best bewaarde middeleeuwse burchten van
Nederland. Dit kasteel is het stamslot van de
voormalige graven van Horne.
Beeldenstorm in Weert
Maria Luyten was een zuster in het klooster
Maria Wijngaard aan de Maastraat. Zij
hield een kroniek bij die ons een wonderlijk
inzicht geeft in het dagelijkse leven van de
16e eeuw en met name de Beeldenstorm.
Zo weten we dat de protestantse Anna van
Egmont de zusters liet waarschuwen dat
de Beeldenstorm op komst was en dat zij
maar beter de beste kunstschatten van het
klooster konden opbergen. Anna was een
goede vriendin van de priores. Wellicht was
het feit dat de schoonzus van Anna, Amelia
van Horne, zuster in het klooster was daar
medeoorzaak van. Toen de beeldenstormers
kwamen vernielden zij wat er nog restte aan
beelden in de kerk en meenden vervolgens
klaar te zijn. Ook anderen namen de zusters
in bescherming zoals de gebroeders Jacob en
Cornelis Van Stralen in herberg In de Croon
(in de Molenstraat), die de beeldenstormers
in hun herberg vals voorlichtten en de zaak
zoveel als mogelijk probeerden te sussen.
Dankzij de kroniek kennen we ook de namen
van de aanvoerders van de Beeldenstorm: de
gebroeders Jan en Herman Ressen.
gvh
WEETJE
