In 2018 vieren we in Weert het ‘Van Horne Jaar’.
Van Horne verwijst naar Philips van Horne, de
man die in Brussel onthoofd werd en aan allerlei
plekken in Weert verbonden is.
Het idee om de herdenking van de onthoofding
van ‘onze Philips’ groots aan te pakken - in de
vorm van een Van Horne Jaar - kwam vooral van
de historische vereniging De Aldenborgh en de
vele vrijwilligers die Weert rijk is. En ik ben ervan
overtuigd dat dit een goed idee is. Want daarmee
krijgt deze belangrijke icoon voor iedereen een
gezicht.
Toen ik het verhaal van de onthoofding hoorde in
de context van de start van de 80-jarige oorlog en
de vorming van de Nederlandse staat, dacht ik: dit
is nu écht een verhaal dat iedereen zou moeten
kennen. Het verhaal van Philips van Horne, van
zijn metgezel Willem van Oranje, en de tijd
waarin hij leefde, vertelt veel over onze stad en
over de vorming ervan. Zoals Jeroen Bosch met
’s-Hertogenbosch wordt geassocieerd, zo geldt
dat ook voor Philips van Horne en Weert. Deze
man heeft een belangrijke rol in de vaderlandse
geschiedenis vervuld. En weet iedereen dat ook?
Deze speciale uitgave licht heel wat tipjes van
de sluier op. En mooi is ook, dat je als lezer te
weten komt, dat wat je dacht dat klopte, maar
eigenlijk toch anders in elkaar steekt.
Het Van Horne Jaar 2018 biedt kansen. Want via
dit thema geven we tegelijkertijd aandacht aan
de rijke cultuurhistorie van Weert. De periode
waarin Philips van Horne leefde, is belangrijk voor
de stad geweest. Veel kenmerken daarvan zijn
nog altijd zichtbaar. Zoals de singelstructuren en
stratenpatronen, het kasteel, de Martinuskerk en
het patersklooster, de waterputten…
In het najaar van 2017 is nog een spannende
ontdekking gedaan. Via grondradaronderzoek
is gezocht naar middeleeuwse fundamenten
en tijdens archiefonderzoek zijn aanwijzingen
gevonden dat Philips van Horne misschien is
bijgezet in een graf onder de Paterskerk. Het is
ook de plek waar zijn voorouders begraven zijn
en waar de Aldenborgh heeft gestaan.
Ik ben verheugd dat het Van Horne-initiatief op
zoveel draagvlak en enthousiasme kan rekenen.
Er is van alles in ontwikkeling. Op het vlak van
educatie, promotie, toerisme en recreatie.
Veelal eigen initiatief en vaak ook ondersteund
met middelen van de gemeente. Een van die
hoogtepunten is de musical Graaf van Horne,
uitgebreid in dit blad toegelicht. Maar ook buiten
Weert krijgt het thema invulling. Want Philips
van Horne is ook elders een historische figuur.
Samenwerking vindt bijvoorbeeld plaats met het
Belgische Zottegem. En er komt een expositie in
het Rijksmuseum in Amsterdam over de 80-jarige
oorlog.
In 2018 leggen Weertenaren een fundament
onder het thema ‘Philips van Horne’ en ‘Weert
Van Horne Stad’. Ik ben er zeker van dat dit
een succesvol begin is van een prachtige
groeidiamant die nog jaren zal doorgroeien.
Ik wens u veel leesplezier toe!
Geert Gabriëls,
wethouder cultuur
2
2018 Van Horne Jaar en Weert Van Horne Stad
In 2018 viert Weert het Van Horne Jaar. Daarin staat Philips de Montmorency, graaf van Horne
centraal, die in de 16e eeuw een belangrijke rol in Weert en de Nederlanden speelde. Maar Weert
is ook Van Horne Stad. Want niet alleen Philips speelde een rol in Weert als het om de Van Hornes
gaat. Er is ook sprake van een heuse Van Horne-dynastie. Het gaat dan om talrijke telgen uit
de Van Hornefamilie, die vanaf de 14e eeuw van directe invloed waren op de stadsontwikkeling
van Weert. Weert noemt zichzelf daarom ‘Van Horne Stad’, vanwege het belang van deze familie
voor Weert. Van Horne Stad is en blijft Weert óók na het themajaar van 2018.
voorwoord
Het
Van Horne Jaar 2018
biedt kansen!