21 november 2026 | Auteur: Monique van den Brandt
Maarten Vissers (50): ‘Vanuit de lucht zie je hoe ontwrichtend oorlog werkelijk is’
Acht keer werd Maarten Vissers uitgezonden als vlieger bij de Koninklijke Luchtmacht. Hij vloog met de indrukwekkende Chinook-transporthelikopter door oorlogsgebieden, ondersteunde militairen op de grond en zag van dichtbij wat oorlog met mensen doet. Zijn ervaringen heeft hij opgeschreven in een boek ‘Missie Chinook – Aangrijpende verhalen uit de cockpit’. Niet alleen om bijzondere verhalen te bewaren, maar ook om een boodschap over te brengen: oorlog brengt vooral ellende en daar moeten we ons veel bewuster van zijn.

Trainen in Finland
Op het moment dat Maarten de vragen voor dit interview beantwoordt, zit hij in Finland. Niet voor vakantie, maar voor zijn halfjaarlijkse vliegexamen. In een geavanceerde vliegsimulator trainen piloten missies en noodprocedures. “In het najaar zitten we altijd in Finland en in het voorjaar in Italië. Er zijn maar een paar van deze simulators in de wereld, dus daarvoor moeten we behoorlijk reizen”, legt hij uit.

Weert als ankerpunt
Maarten werd geboren in het ziekenhuis van Weert maar groeide grotendeels op in het buitenland. Zijn vader Toon werkte jarenlang voor de Verenigde Naties, waardoor het gezin op verschillende plekken woonde; Zambia, New York, Italië en Tanzania. Tijdens vakanties in Nederland was Weert de vaste uitvalsbasis. “Mijn oma woonde in de Lindanusstraat en daar logeerden wij een maand lang tijdens de vakanties. Op mooie dagen gingen we zwemmen bij de IJzeren Man en haalden ijsjes bij Huupkens. Dat zijn goede herinneringen die me altijd bij blijven. Weert symboliseerde Nederland voor mij. Ik vind de kerk en het station mooie gebouwen. De kanonnen die her en der staan vond ik ook altijd prachtig.”
Op zijn zeventiende kwam Maarten definitief terug naar Nederland. Hij ging naar een internaat in Eindhoven en bezocht de internationale school in Woensel. Daar ontmoette hij Marleen, met wie hij getrouwd is. Samen kregen ze drie dochters: Julia (20), Roos (17) en Sophie (13).

Van rechten naar de cockpit
Een duidelijk toekomstplan had Maarten als jongere niet. Hij hield van buiten zijn, zeilen en met zijn motortje op pad gaan. Na zijn International Baccalaureaat, vergelijkbaar met het Nederlandse vwo, koos hij voor rechten aan de universiteit van Groningen. Na zes maanden kwam er een onverwachte wending: hij kwam door de selectie voor vlieger bij de Koninklijke Luchtmacht. “Rechten was niks voor mij. Bij de Luchtmacht viel alles op zijn plek.” De opleiding was een intensief traject van ongeveer drie jaar. Eerst volgde hij de Koninklijke Militaire Academie, daarna leerde hij vliegen op de PC-7 in Woensdrecht. Vervolgens vertrok hij naar Alabama in de Verenigde Staten om daar het helikoptervliegen onder de knie te krijgen. Na de opleiding werd hij omgeschoold tot Chinook-vlieger. Hij kon kiezen tussen de F-16 en de Chinook. Zijn keuze was snel gemaakt.

Een Chinook is een grote transporthelikopter met twee rotoren, waarmee militairen, materieel en zware ladingen worden vervoerd. “Ik vond het geweldig om met zo’n apparaat te vliegen en samen met een team mensen en materiaal te verplaatsen.”
Zijn echte inburgering in Nederland vond plaats bij de Luchtmacht. “Ik had tot dan alleen maar op Engelstalige scholen gezeten. Bij Defensie leerde ik de Nederlandse cultuur kennen. Het was bijzonder: je bent eigenlijk een vreemde in je eigen land. Maar ik vond het fantastisch om met mensen uit heel Nederland samen te werken.”
Prachtig en afschuwelijk
In 1999 vertrok Maarten voor zijn eerste uitzending naar Albanië, tijdens de Kosovo-oorlog. Drie maanden lang hielp hij vluchtelingen. Met de Chinook vervoerde hij voedsel, tenten en bedden en bracht hij mensen van en naar vluchtelingenkampen. ”Dit was de mooiste uitzending die ik heb gedaan. We hadden veel vrijheid en konden echt iets betekenen voor mensen. De sfeer onderling was geweldig.” Daarna volgden Eritrea, Bosnië, twee uitzendingen naar Irak en drie uitzendingen naar Afghanistan. In totaal was hij acht keer op missie. Zijn werkzaamheden bestonden onder meer uit medische evacuaties, transport van militairen en materieel en bevoorrading van afgelegen kampen.

Persoonlijk betrokken
In Afghanistan deed hij mee aan Operation Enduring Freedom, gestart na de aanslagen op de Twin Towers. Voor Maarten had dat een persoonlijk raakvlak omdat hij in New York gewoond had. “Samen met de Commando’s hebben wij het zuidoosten van Afghanistan in kaart gebracht voor wat betreft de bewegingen tussen Pakistan en Afghanistan.” Later vloog hij bevoorradingen naar kampen hoog in de bergen en nam hij deel aan militaire operaties tegen de Taliban. Het zijn niet alleen de spannende momenten die hem zijn bijgebleven. “Als vlieger kom je overal. Je ziet alles vanuit de lucht en bent niet gebonden aan wegen. De bergen van Afghanistan zijn werkelijk prachtig. Maar tegelijkertijd zie je de ellende op de grond. De hitte, het stof, overal zand. In Albanië zag je de prachtige zee en de dankbaarheid van vluchtelingen die je hielp. Maar vooral de kansloosheid van oorlog blijft je bij.”

We leren niet van het verleden
Dertien jaar werkte Maarten bij de Luchtmacht. De intensieve opleiding en de missies hebben hem gevormd. Hij leerde prioriteiten stellen, snel beslissingen nemen en omgaan met fouten. “Je moet op je allerbest kunnen presteren. Minder is niet goed genoeg. Je leert doorgaan na een fout, want er is geen tijd om daarover te blijven nadenken. Er zijn geen smoesjes. Of je fikst het, of je fikst het niet.” Die mentaliteit en de saamhorigheid binnen Defensie koestert hij nog altijd. Toch besloot hij in 2009 te stoppen. Na alle uitzendingen was de drive om opnieuw op missie te gaan verdwenen. Ook zag hij zichzelf niet op een stafafdeling achter een bureau zitten. “Ik ben niet gemaakt om beleid te maken, ik ben op mijn best als ik in een helikopter zit.”
Zijn kijk op militaire inzet is in de loop der jaren veranderd. Vooral zijn ervaringen in Irak hebben zijn vertrouwen in de politiek aangetast. “Wij zijn onder valse voorwendselen daar naartoe gegaan en ik vind het best schrijnend dat daar zo weinig ophef over is geweest.”
Ook als vader kijkt hij daardoor anders naar Defensie. De eigenschappen die je er leert, vindt hij waardevol: samenwerken, doorzetten en verantwoordelijkheid nemen. Maar zijn vertrouwen in politieke besluitvorming is niet meer vanzelfsprekend. “Ik vind het gemak waarmee tegenwoordig met oorlog wordt gedreigd geen goede basis om mijn kinderen naar Defensie te sturen. We herdenken ieder jaar op 4 mei de verschrikkingen van oorlog. Blijkbaar leren we daar nog altijd onvoldoende van.”

Make peace, not war
Maarten besloot zijn ervaringen te bundelen in een boek. “Ik was bang dat veel mooie verhalen verloren zouden gaan. Ik heb tijdens die dertien jaar bijzondere dingen meegemaakt en wilde die graag bewaren.” Het boek bevat verhalen over de vliegopleiding en de missies. Sommige herinneringen zijn spannend, andere juist humoristisch. Zo vertelt hij over aanvallen op huizen in Irak en Afghanistan, maar ook over een vlucht in Bosnië waarbij toenmalig minister-president Wim Kok in Srebrenica moest worden afgezet.

“Daarnaast maak ik mij zorgen over de toestand in de wereld. Alle oorlogen die onze wereld teisteren en waar geen oplossing voor wordt gevonden. De oneerlijkheid in de wereld en alle ellende die daaruit voorkomt. Ik heb de gevolgen daarvan gezien en ik wil echt heel duidelijk maken dat wij dit niet moeten willen. Ik snap echt niet waarom er zoveel harde taal uit het kabinet komt met de roep om oorlog terwijl wij veel beter naar een vreedzame oplossing zouden moeten zoeken. In die zin heb ik het vertrouwen in onze huidige politiek en ook in een paar van onze bondgenoten wel een beetje verloren. In een film lijkt oorlog misschien spannend, maar als je er zelf bent, zie je hoe ontzettend ontwrichtend het is. Het brengt zoveel ellende met zich mee. Ik begrijp niet waarom we daar steeds opnieuw voor kiezen. Waarom besteden we ons geld en onze middelen niet aan iets veel beters?”

Genieten van de wereld en van elkaar
Tegenwoordig vult Maarten zijn vrije tijd met activiteiten die passen bij zijn liefde voor avontuur en buiten zijn. Hij duikt graag en ook de bergen trekken hem. Wandelen, klimmen en genieten van de rust en weidse uitzichten geven hem energie. En als het even kan, staat hij op een surfplank. Zijn belangrijkste toekomstplannen zijn eigenlijk heel eenvoudig: genieten van het leven en zoveel mogelijk tijd doorbrengen met Marleen en hun drie dochters. Regelmatig komt hij terug naar Weert om zijn ouders te bezoeken die hier wonen sinds het pensioen van vader Toon.
Tot slot vragen we Maarten waarom we zijn boek moeten lezen? “Je ‘moet’ niks”, zegt hij lachend, “maar als je een leuk en spannend boek wilt lezen dat zou ik zeker mijn boek aanraden. Als je wilt weten hoe het is om met een Chinook in oorlogsgebied te vliegen, dan hoef je niet verder te zoeken. Ik heb het zo geschreven dat het lijkt alsof je tijdens de missies naast me in de helikopter zit!”