De burgemeester van Vlaardingen, is een van de twintig burgemeesters die pleiten voor meer burgerzeggenschap. ‘Het is tijd voor veranderingen in de
gemeentepolitiek, want de huidige politieke democratie voldoet niet meer. Burgers willen ook invloed uitoefenen buiten de verkiezingen om.’ De groep
wil daarom dat de Gemeentewet in 2017 wordt aangepast, zodat een aantal gemeenten in 2018 kan experimenteren met nieuwe democratische vormen.
Voorbeelden waarmee geëxperimenteerd kan worden:
1:
De helft van de gemeenteraad wordt niet gekozen maar geloot;
2:
Er wordt een veel grotere gemeenteraad opgetuigd, met 150 vertegenwoordigers vanuit de burgers. Die mensen komen drie keer per jaar bijeen.
Wanneer zij iets besluiten, moeten de wethouders dit uitvoeren;
3:
Raadsleden krijgen het recht zich te laten vervangen door deskundigen of burgers met relevante ervaring. Zij kunnen dan per onderwerp een vervanger
aanwijzen.
In de plannen van de groep vernieuwers komt er ook een alternatief voor het regeerakkoord. "Dat moet een maatschappelijk of burgerakkoord worden. Je
maakt een maatschappelijke agenda en procesafspraken over wie bij de onderwerpen betrokken is. De onderwerpen die in een overleg met de samenleving
worden behandeld, moeten vervolgens in die regeerperiode uitgevoerd worden. Het burgerakkoord is daarin dan leidend. "
Minister Plasterk van Binnenlandse Zaken juicht deze initiatieven toe: "Het lokaal bestuur behoeft versterking. We ondersteunen de ontwikkeling van
burgerfora. Het is een goed idee om met varianten lokaal te experimenteren".
wat
zou
jij
doen
met
Burgerzeggenschap is uiteindelijk slechts een
term, het gaat meer om het proces: hoe kun je
inwoners vooraf laten meedenken, adviseren en
zo mogelijk meebeslissen bij projecten? Voor de
politiek betekent dat kaders scheppen, de juiste
verwachtingspatronen geven en dan loslaten: onze
democratie verdient meer vertrouwen om initia-
tieven van onderop zelfstandig lokaal draagvlak te
geven zonder dat de politiek zich ermee bemoeit.
Het duurt nog even voordat hierin echt stappen
gezet worden, maar initiatieven zijn gelukkig niet
gebonden aan nieuwe wetten! Ook binnen Weert
Lokaal werken wij hieraan, zo gaan we onze in-
woners betrekken bij het schrijven van het ver-
kiezingsprogramma door middel van speciale ‘Kies
mee’ sessies. Daar kan iedere inwoner van Weert
aan meedoen.
Wacht dus niet op een nieuwe beweging, deel
jouw wensen, ideeën en/of oplossingen, dan kun-
nen we samen kijken wat de mogelijkheden zijn.
Het is prima om na te denken over en te expe-
rimenteren met bestuurlijke verandering. Mijn
enige voorwaarde zou zijn dat de controlerende
taak die een volksvertegenwoordiging heeft naar
het gemeentebestuur gewaarborgd is.
Maar lossen we het probleem dat mensen zich niet
gehoord voelen op met een systeemverandering?
Kijk bijvoorbeeld naar gemeentelijke referenda
waar hier en daar mee wordt geëxperimenteerd.
De opkomst is steevast laag. Ook andere manieren
om mensen te betrekken bij besluitvorming stui-
ten op weinig animo.
Lokale politici zouden er goed aan doen vooral zelf
in de spiegel te kijken. In gemeenteraden gaat het
bijna alleen over details en dat zegt mensen niks.
Over grote thema’s zoals zorg, veiligheid, het ge-
voel bij je buurt, ‘heem’, wordt zelden breed ge-
sproken.
Een volksvertegenwoordiging kan beter sturen op
deze grote thema’s én de kleine noden van men-
sen. En om die op te snuiven, ga je als volksver-
tegenwoordiger het gemeentehuis uit, de straat
op. Langs de deuren, vragen wat er leeft. En kom
indien nodig, samen met mensen in actie om hun
buurt of hun levenssituatie te verbeteren. Dat is
een bewezen manier om het gevoel dat men ertoe
doet te vergroten, zonder dat het systeem met
een ongewis resultaat op de schop hoeft.
Experimenteren met nieuwe vormen van burger-
zeggenschap is nodig. De afstand tot de politiek is
voor veel burgers te groot geworden.
Heldere communicatie is heel belangrijk. Wanneer
je als burger direct betrokkene bent bij een plan
vanuit de gemeente, wil je zo vroeg mogelijk goed
geïnformeerd worden. Je kunt dan zelf bepalen of
je in actie wil komen. Bijvoorbeeld door je aan te
sluiten bij een werkgroep die meepraat over de
ontwikkeling. De wijk- en dorpsraden zouden, meer
nog dan nu, een verbindende rol kunnen spelen.
Aan de andere kant blijven er altijd onderwerpen
waar de gemiddelde Weertenaar niks mee heeft.
Daarom is de gemeenteraad, met raadsleden die
de inwoners vertegenwoordigen, nog steeds een
belangrijk orgaan. Los van de onmisbare controle-
rende en kader stellende rol van de raad.
Waarover willen inwoners van Weert écht meepra-
ten en meedoen? Om dit in kaart te brengen zou je
een burgertop kunnen organiseren. Neem bijvoor-
beeld steekproefsgewijs 500 of 1000 personen uit
de Weerter bevolking van 16 jaar en ouder. Verdeel
ze in groepen en laat ze tijdens een bijeenkomst
met elkaar én met raadsleden, burgemeester, wet-
houders en ambtenaren praten over de toekomst
van Weert. Uitkomsten maken duidelijk waar de
prioriteiten voor burgers liggen. Dit geeft een dui-
delijke richting waar de gemeente gericht mee aan
de slag kan.
Suzanne Winters (37),
raadslid Weert Lokaal, gemeente Weert
Jeroen Goubet (31),
fractievoorzitter SP, gemeente Weert
Tessa Geelen (29),
raadslid CDA, gemeente Weert
Burgerzeggenschap in de
gemeentepolitiek
wat
zou
jij
doen
met
Door Ton Adriaens
13
