Voorrang voor statushouders bij sociale huurwoningen

Vluchtelingen die hun leven of vrijheid niet zeker zijn, hebben recht op bescherming en mogen niet worden teruggestuurd naar het land van herkomst. Er wordt hierbij verschil gemaakt tussen twee groepen mensen:

• Zij die hun land ontvluchten vanwege gegronde vrees voor vervolging. Dit kan zijn vanwege ras of nationaliteit, godsdienst, politieke overtuiging of het behoren tot een bepaalde sociale groep.
• Mensen die om andere redenen (tijdelijk) gevaar lopen, bijvoorbeeld door oorlog, geweld of ernstige mensenrechtenschendingen.

Tijdens de asielprocedure wordt onderzocht of hij of zij recht heeft op bescherming. Als asielzoekers een (tijdelijke) verblijfsvergunning krijgen, noemen we hen ‘statushouders’. Ze worden aan een gemeente gekoppeld en wachten in een asielzoekerscentrum (azc) tot er een woning beschikbaar is.In 2025 kregen 7.420 asielzoekers een (tijdelijke) verblijfsvergunning.

In Weert hebben 34 statushouders sinds het begin van dit jaar onderdak gekregen. In de rest van het jaar moeten daar nog vijftig statushouders bij komen. De gemeente Nederweert heeft de eerste vijf maanden van 2026 zes statushouders gehuisvest. Tot het eind van het jaar moet Nederweert nog 39 statushouders huisvesten.

Het huidige beleid is dat gemeenten zelf mogen bepalen wie met voorrang een sociale huurwoning krijgt. In 2022 gingen in Weert 45 van de 430 vrijgekomen sociale huurwoningen naar statushouders. In Nederland gaat gemiddeld minimaal 90% van de sociale huurwoningen naar andere woningzoekenden. Wat vind jij van voorrang voor statushouders bij sociale huurwoningen?

Steven Heesakkers

In de basis is voorrang voor welke groep dan ook een oneerlijke maatregel. En juist op momenten van schaarste op de woningmarkt voelen veel mensen die oneerlijkheid. Ikzelf heb dan misschien geluk gehad, maar ik heb te veel vrienden die het niet lukt om een woning of kamer te vinden. Voor veel jongeren van mijn generatie (en net daarboven) is het tekort het grootste, maar ook andere leeftijdsgroepen kunnen nauwelijks meer doorstromen op de woningmarkt; ook al is de impact van statushouders in cijfers beperkt.

Zonder voorrang voor statushouders ontstaan er echter andere problemen, terwijl -zoals gezegd- cijfermatig de impact op de woningmarkt niet eens heel groot is. Doorstroming uit opvangcentra loopt nu al langzaam, en als het nog moeilijker wordt om woningen voor statushouders te vinden zal dat er niet beter op worden; met als gevolg dat er weer meer opvanglocaties gevonden moeten worden. Bovendien kunnen de mensen die een woning zouden hebben gevonden dan minder snel integreren, werk vinden en hier een leven voor zichzelf opbouwen.

De enige eerlijke oplossing is daarom ook meteen de meest saaie, en degene die het langst op zich laat wachten; meer woningen bouwen/splitsen/transformeren. In de tussentijd moeten we overwegen of het eventueel afschaffen van een voorrang voor statushouders meer problemen oplost dan het oplevert. En hoe oneerlijk het ook voelt; dat is niet zo.

Carla Lacroix

Wij stellen het zeer op prijs dat Weert Magazine hier aandacht aan wil besteden. Wij kunnen ons prima vinden in de bovenstaande inleiding. Dat klopt helemaal. Graag willen wij hier nog het volgende aan toevoegen:
Er is op dit moment een groot woningtekort in Nederland en daar is iedereen de dupe van, ook mensen met een vluchtachtergrond. 
Statushouders hebben geen sociaal vangnet van familie of vrienden in Nederland om op terug te vallen. Ook hebben ze niet de mogelijkheid gehad om op een wachtlijst voor een sociale huurwoning te staan.

Er zitten op dit moment nog veel statushouders in de asielopvang, omdat er voor hen nog geen huis beschikbaar is. De doorstroming stagneert. Als ze geen voorrang krijgen op een sociale huurwoning in een gemeente, gaat het asielsysteem nog verder vastlopen. 

De overheid werkt momenteel aan plannen om statushouders tijdelijk te huisvesten in alternatieve woonvormen. Daar kunnen dan ook starters, studenten en spoedzoekers terecht. Dit is een goede tijdelijke oplossing voor het huidige woningtekort. De daadwerkelijke oplossing zit in het realiseren van voldoende sociale huurwoningen. Starters, spoedzoekers, statushouders en andere woningzoekenden kunnen dan vanuit zo’n tijdelijke plek snel verhuizen naar een permanente woning zodra die beschikbaar komt.

Harry Coenen

Harry Coenen (67), gepensioneerd, eigenaar ‘In ’t Bakkes Analytics’

De vraag neemt aan dat Weert een keuze heeft. Dat is niet zo. Wij moeten een landelijke bijdrage leveren. Urgenten gaan voor wachtenden bij huur. Weert bepaalt zelf wat urgent is, maar heeft daarin voor statushouders dus niet echt een keuze.

De wachttijd in Weert is niet langer dan elders, ondanks het extreem lage percentage huurwoningen (24% ipv landelijke streefcijfer van 30%) als gevolg van ruim een kwart eeuw lokaal VVD-huisvestingsbeleid. En het schiet nog steeds niet op als na jaren een tijdelijke carnavalsloods nog steeds niet vervangen is door de geplande woningbouw, als wij protesteren tegen inkijk door toekomstige buren zodra nieuwbouw dichtbij komt of wat hoger wordt (doe de gordijnen dicht als je ligt te rampetampen!), en natuurlijk allerlei praktische problemen als netcongestie, stikstofslot, en wat al niet meer.

Het nieuws vertelt dat ingeschrevenen een maand langer (op 8 jaar) wachten door urgenties.
Stop met voorrang voor niet-urgenten zoals uitzendbureaus, en plaats mensen met een band met Weert hoger op de ranglijst voor huur (weer druppels, maar toch). Maar vooral sociaal bouwen! En daar komt nu bijna niks bij, want het meeste in de pijplijn is vervanging van te slopen panden. Misschien toch niet te snel slopen en deze nog een tijdje verhuren.

En denk aan tijdelijke bouw! Dat kan sneller en zelfs goedkoper dan permanente bouw, en ook met minder praktische problemen.