Een uniek perspectief: Marieke Elzakkers

Mensenmensen, daar zijn er veel van, maar zo iemand als Marieke Elzakkers (45) is er maar één. Haar vermogen om altijd het goede in mensen te zien, is zowel een zegen als een vloek. Het maakt haar gevoelig voor verdriet en teleurstelling, maar ook bijzonder veerkrachtig en liefdevol.

Opgroeien in Limburg

Ze wordt geboren in Maarheeze, maar verhuist later naar Nederweert, waar ze opgroeit met haar oudere zus, moeder en vader. Haar ouders zijn maatschappelijk betrokken: haar moeder werkt als oppasmoeder, haar vader als politieagent. “Ik heb het als een liefdevol en stabiel thuis ervaren,” vertelt Marieke. Toch was haar schooltijd niet altijd makkelijk. Op zowel de Bongerd als de Mavo Nederweert werd ze gepest. Ze was vooral bevriend met jongens, was ‘one of the guys’, wat niet altijd werd gewaardeerd. Bovendien was ze anders dan anderen: alternatiever in kleding, denken en doen. “Anders zijn in een klein Limburgs dorp, ik geef het je te doen,’ lacht ze.
Gelukkig vond ze ook gelijkgestemden. Die vriendschappen gaven steun en geluk, maar het pesten liet sporen achter. “Het zet zich vast in je systeem, en dat is jammer. Je wilt gewoon je plek vinden en jezelf kunnen zijn. Maar juist daardoor heb ik geleerd om veerkrachtig te zijn, om mensen echt te kunnen zien voor wie ze zijn, zonder oordeel.”

Van SPW naar SCW

Na de Mavo start Marieke een week op SPW (Sociaal Pedagogisch Werk). Al snel ontdekt ze een groep jongeren die SCW (Sociaal Cultureel Werk) doen en besluit op het laatste moment over te stappen.
“Ik voelde me hier veel meer op mijn plek. De doelgroep sprak me aan en ik wilde iets wezenlijks betekenen voor jongeren. Tijdens mijn stage bij Welzijnsopbouw, het huidige Punt Welzijn, leerde ik veel over mezelf. Met ADD had ik altijd een druk hoofd en wat faalangst, maar mijn begeleider gaf me de broodnodige duwtjes in de rug. Het werk met jongeren vond en vind ik fantastisch. Empathie, oordeelloosheid en een luisterend oor zitten in mijn karakter gebakken. Dat maakt dat ik echt iets kan betekenen. Het is mooi om iemand te zien groeien, zelfs als hij of zij vastzit in problemen. Ik heb geleerd dat luisteren soms meer helpt dan praten, en dat geduld vaak het grootste cadeau is dat je kunt geven.”

Op eigen benen in Hilversum

Na haar opleiding verhuist Marieke naar Hilversum, waar ze intrekt bij haar vriend, die daar een opleiding tot geluidstechnicus volgt. Zij werkt er op een kinderdagverblijf en BSO.

“Het was een andere wereld, daar in het Gooi. Het viel me op dat er weinig cultuurdiversiteit was, maar ook hier kon ik prima met de mensen overweg. Ik merk dat ik met mensen uit alle hoeken van de samenleving kan verbinden, dat geeft me een fijn gevoel.”

Na drie-en-een-half jaar gaat de relatie uit en keert ze terug naar Weert, waar ze bij haar zus intrekt. “Terug bij mijn ouders voelde als een stap terug. Gelukkig mocht ik de zolderkamer bij mijn zus betrekken, en dat voelde als een klein stukje vrijheid. Het gaf me ruimte om weer mezelf te zijn, om te herstellen van de relatie en na te denken over wat ik écht wilde in het leven.”

Liefde en verlies

Na enige tijd wordt Marieke verliefd op Jorn, een charmante en lieve jongen. “Hij leed aan leukemie en overleed uiteindelijk twee jaar nadat we uit elkaar waren. Hij mocht maar 23 jaar worden. Het verlies was intens en heeft me diep geraakt. Het liet me zien hoe kwetsbaar het leven kan zijn en hoe belangrijk het is om elk moment te koesteren. Na zijn overlijden ben ik anders in het leven gaan staan. Carpe Diem werd mijn levensmotto.”

Marieke gaat aan de slag in Eindhoven bij het Blijf van mijn lijf Huis als kinderwerker. “We vingen de kinderen op van moeders die daarheen waren gevlucht. We organiseerden activiteiten, observeerden de interactie tussen moeder en kind en gaven opvoedtips. Het werk was dankbaar, maar ook schrijnend. Zo ontmoette ik een moeder die haar zware depressie zó zorgvuldig verborg en tijdens een weekendverlof haar vierjarige kind verdronk in de badkuip en vervolgens zelf uit het leven stapte. Het kind had suikerziekte en zij dacht altijd dat zij de enige was die goed genoeg voor hem kon zorgen. Het is moeilijk te bevatten, maar als hulpverlener probeer je te begrijpen waarom iemand zulke keuzes maakt. Je moet leren loslaten, hoe zwaar het ook is. 

In die tijd wordt ze gevraagd in een samenwerkingsverband met NEOS en LUMENS, beide ook sociale organisaties, een empowerment-training te geven aan meiden in de leeftijd van 13 tot 16 jaar. “In die training leerden we de kwetsbare meisjes, die het risico liepen om in misbruikrelaties terecht te komen, naar hun onderbuikgevoel te luisteren, hoe je grenzen aangeeft en hoe ze zich weerbaarder kunnen voelen. Dat heb ik zo’n vier jaar gedaan en vond ik erg leuk en interessant. 

Dat werk maakte me sterker en leerde me grenzen stellen. Het confronteerde me met de uiterste kwetsbaarheid van het leven, maar ook met de kracht van empathie. Het liet me zien dat ieder mens worstelt met eigen demonen, en dat het vaak de liefde en zorg voor anderen is die ons menselijk maakt.”

De lange weg naar een gezin

In 2005 leert Marieke haar grote liefde kennen. Samen dromen ze van een gezin. Jarenlang loopt Marieke rond met pijn, eerst in het maag-darmcircuit, later blijkt het endometriose. Toen de kinderwens groeide, begon een medisch odyssee: echo’s waarop niets te zien was, vruchtbaarheidsbehandelingen die hoop gaven en weer wegnamen, onverwachte grote cysten, operaties en uiteindelijk IVF.
“In die jaren kroop de pijn steeds verder mijn leven in. Een derde operatie haalde een stuk darm, een stukje blaas en uiteindelijk een eierstok en een eileider weg. Ik belandde tijdelijk in een rolstoel en had geen werk. Mijn vriend, werkzaam bij Defensie, vertrok voor maanden op uitzending naar Mali. Voor vertrek vroeg hij me ten huwelijk. Het gaf me iets moois om naar uit te kijken. Maar de behandelingen, de miskraam die ons overkwam en het voortdurende ziek zijn drukten zwaar op onze relatie. Langzaam veranderde mijn partner in een mantelzorger, terwijl we zo graag gewoon twee mensen hadden willen zijn die samen vooruitkeken. Toch bleef er in mijn hart een zacht, volhardend geloof dat er een leven voorbij dit alles moest zijn. Die hoop hield me overeind, ook op de moeilijkste dagen.”

Herboren na Hartzeer

Na twaalf jaar kwam het einde van de relatie onverwacht. “Toen hij het uitmaakte, maalden zijn woorden weken door mijn hoofd. Ik voelde boosheid, verdriet, ongeloof en een diepe leegte. Tegelijk had ik net een nieuwe baan bij daklozen-nachtopvang MOVEO in Roermond, waar ik mijn plek nog moest vinden. Ik viel twaalf kilo af in enkele weken. Het was een moment van enorme kwetsbaarheid, maar ook van bewustwording. Ik besloot aan mezelf te werken: voicenotes op mijn telefoon aan mezelf, aan hem, fungeerden als een dagboek waarin ik alles van me af praatte. Ik sprak affirmaties uit, deed aan mindfulness. Ook antidepressiva hielpen me langzaam mezelf weer terug te vinden. Ik leerde dat je verdriet niet kunt negeren, maar dat je het kunt omarmen en gebruiken om sterker te worden.”

Pleegzorg: een nieuwe weg

Haar kinderwens bleef. Toen een koppel uit haar vriendengroep een pleegkind opnam, raakte ze geïnspireerd. Ze begon informatie in te winnen bij Pactum (toen Rubicon) over pleegzorg voor alleenstaande vrouwen. In 2021 volgde ze de STIP-training, een praktische cursus voor pleegouders. STIP staat voor: Steunend opvoeden, Toekomstgericht denken, Invoelend reageren, Positieve benadering

“Je leert hoe je rust en structuur brengt, gedrag begrijpt en positief reageert. Het voelde alsof dit de manier was waarop ik mijn moederhart kon vullen, zelfs als ik geen eigen kind had. Het gaf me hoop en kracht. Het liet zien dat er kinderen zijn die hunkeren naar liefde en stabiliteit, en dat ik iets wezenlijks kan betekenen in hun leven.”

Na uitgebreide screeningsgesprekken bij haar thuis werd Marieke in 2022 voor het eerst pleegmoeder. “A. een baby’tje, kwam bij mij wonen. Ze ging uiteindelijk na acht maanden terug naar haar eigen familie, maar ik hechtte me aan haar. Ze betekent nog altijd heel veel voor me. Het was pijnlijk, maar het maakte me veerkrachtiger. In die tijd deed ik veel aan manifesteren: intenties stellen, visualiseren en loslaten waar ik geen controle over had. Het hielp me kracht te vinden en open te blijven staan voor geluk. Het liet me zien dat liefde geen grenzen kent, zelfs niet als het tijdelijk is.” Over het pleegfamiliedrama in Vlaardingen is Marieke duidelijk: ”Wat daar gebeurd is, is onmenselijk en onbegrijpelijk. Die mensen zijn ware sadisten. Ik denk dan, had ze maar bij mij geplaatst! Waar het zo mis heeft kunnen gaan is voor mij een raadsel. Je wordt zo doorgelicht. Ook de pleegzorgmedewerkers mogen wat mij betreft tegenwoordig een betere screening krijgen. Zoiets mag nooit meer gebeuren.”

Verlies en kleine overwinningen

In datzelfde jaar moet Marieke ook afscheid nemen van haar hondje Bruutje. “Zij was jarenlang mijn alles. Dat verlies hakte er echt in. Om alles een plek te geven, besloot ik op vakantie te gaan, om even lekker te ontspannen. Maar op de eerste dag maakte ik een lelijke val en brak mijn elleboog. Dat jaar ging letterlijk de boeken in als een regelrecht pechjaar. Toch leerde het me dat zelfs in chaos en ongeluk manieren zijn om door te gaan, te leren en te groeien. Ik ontdekte dat veerkracht vaak voortkomt uit de kleinste momenten van doorzettingsvermogen.”

Een nieuw lichtpuntje: Pleegdochter J.

In maart 2024 kwam het verlossende telefoontje. Er was een kindje van tien maanden waarvoor men een thuis zocht. J. werd Marieke’s pleegdochter. “Zij is mijn lichtpuntje in donkere tijden. Ze noemt mij mama en ik kan niet beschrijven hoeveel geluk dat geeft. Het gevoel dat iemand je volledig vertrouwt, is overweldigend. Alles wat ik heb meegemaakt, alle pijn en verlies, het lijkt nu een fundament dat me sterker maakt in mijn moederschap. J.  leert me opnieuw te geloven in het leven, in liefde en in hoop.”

Werken met kwetsbare mensen

Naast haar rol als pleegmoeder werkt Marieke bij Stichting Springplank in Eindhoven als outreachend sociaal werker. “Mijn doel is een route naar bestaanszekerheid creëren. We richten ons op drie kerngebieden: Wonen, Werken en Meedoen in de maatschappij. We bieden voorzieningen als inloop, nachtopvang en trajecten op maat, met specialistische ondersteuning bij psychische problemen of verslavingen. Ik ga de straat op, spreek mensen aan, probeer hen te overtuigen hulp te accepteren en een pad terug naar zelfstandigheid te vinden. Het werk is schrijnend en complex, maar ook ongelooflijk dankbaar. Elk succes voelt als een overwinning.”
De verhalen van de mensen die ze ontmoet zijn uiteenlopend. “Sommigen ontkomen nooit aan hun nare jeugdervaringen, anderen waren tot voor kort nog ondernemers. Veel van hen zijn wantrouwig, faalangstig of langdurig verslaafd. Ik probeer een veilige verbinding te bieden, een stem te geven, en een mogelijkheid voor hechting en vertrouwen. Het is soms een gevecht tegen onzichtbaarheid, maar juist dat maakt mijn werk zo noodzakelijk.”

Sleep Out

Om zelf te ervaren wat dakloze mensen doormaken, nam Marieke deel aan de Sleep Out actie van de Sheltersuit Foundation. Deze stichting maakt warme jassen die kunnen worden omgevormd tot slaapzakken, gemaakt van gerecyclede materialen en geproduceerd door mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Tijdens de Sleep Out slapen deelnemers één nacht buiten om de kwetsbaarheid van het leven op straat te ervaren en geld in te zamelen.
“Het meest indrukwekkende was hoe onzichtbaar je wordt en hoe kwetsbaar je je voelt. Voorbijgangers lopen langs alsof je niet bestaat. Die onzekerheid raakt je diep. Het geeft je een flinter van begrip van hoe het moet voelen om geen thuis te hebben. Tegelijkertijd motiveert het om te blijven werken voor deze mensen, om daadwerkelijk iets te kunnen veranderen. Het liet me zien dat empathie alleen niet genoeg is; je moet ook handelen.”

Hoop voor de toekomst

Mariekes verhaal is er een van diepe empathie en onvoorwaardelijke liefde. Ze toont dat, ondanks tegenslagen en verlies, het mogelijk is om opnieuw te beginnen en een betekenisvol leven te leiden. “Mijn missie is tweeledig: iets betekenen voor de mensen om mij heen. En laten zien dat je, zelfs na alles, de kracht kunt vinden om lief te hebben, te zorgen en te groeien. Mijn pleegdochter, mijn werk bij Springplank, mijn inzet voor pleegkinderen, alles is met dat doel verbonden. Het is mijn manier om te zorgen dat de wereld iets zachter en menselijker wordt.”