39
wat
zou
jij
doen
met
De leerplichtambtenaar:
boeman
of
coach
?
Voorheen was de leerplichtambtenaar iemand die aanklopte bij de ouders als het kind niet op school
verscheen of veelvuldig spijbelde. De boeman die met het vingertje bezwerend riep dat je op school
moest zijn. Tegenwoordig is de leerplichtambtenaar meer sociaal werker of coach dan boeman.
Handhaven is het laatste
In het minst erge geval blijft het bij een berisping.
In het ergste geval wordt er proces verbaal
opgemaakt en sta je als spijbelaar of notoire te-
laat-komer voor de kinderrechter en mag je je bij
bureau HALT melden of krijg je een boete. Maar
zover willen geïnterviewden Theo Vialle en Nancy
Peeters het niet laten komen.
Ambtenaar op school
Vanuit de preventieve gedachte (voorkomen van
vervolgschade) zijn leerplichtambtenaar Theo
Vialle (62) en zijn collega’s op de scholen in
Weert en Nederweert aanwezig. Bij basisscholen
kloppen zij minstens eenmaal per jaar aan. Bij
het voortgezet en beroepsonderwijs zijn de
leerplichtambtenaren regelmatig aanwezig voor
een spreekuur met leerlingen of voor overleg met
docenten.
Luisterend oor
De leerplichtambtenaar probeert door in gesprek
te gaan met de jongere het ongeoorloofd
schoolverzuim zoveel mogelijk te beperken.
Theo: “Soms vallen dingen op. Het kind gedraagt
zich niet meer zoals voorheen, is te laat of zelfs
afwezig. Deze signalen kunnen betekenen dat
er iets aan de hand is. Dat kan iets kleins zijn,
maar er kunnen ook grotere problemen achter
schuilen.”
Kwetsbare jongeren
Theo: “Jongeren in een kwetsbare positie (wegens
armoede, ziekte of psychische oorzaken) hebben
extra ondersteuning nodig. Aan hen bieden we
een maatwerk-arrangement. Dat klinkt sjiek,
maar het betekent dat we aan hen de praktische,
zorg- of psychische ondersteuning bieden die zij
in hun situatie nodig hebben om er bovenop te
komen. Bij het bieden van een maatwerktraject
wordt er samengewerkt met diverse instanties die
de juiste hulp kunnen bieden voor de betreffende
jongere.
Ons uiteindelijke doel is om alle jongeren (wel
of niet leerplichtig) een startkwalificatie te laten
halen, zodat zij een zo goed mogelijke plek op
de arbeidsmarkt kunnen krijgen. Voor sommige
jongeren is dit echter niet haalbaar. Zij krijgen
een andere vorm van ondersteuning, waardoor zij
ook een plek krijgen in de maatschappij.”
Voorkomen van vervolgschade
Gemeenten zijn verplicht jongeren zonder
startkwalificatie te volgen tot ze 23 jaar zijn. Dit
wordt uitgevoerd door het RMC (Regionaal Meld-
en Coördinatiepunt).
Nancy Peeters (44) is coördinator RMC bij de
gemeente Weert en richt zich op deze groep
jongeren. “Ons beleid heeft twee doelen.
Enerzijds scholing en/of arbeid aanbieden,
waardoor de jongeren een goede en zelfstandige
toekomst op kunnen bouwen. Anderzijds proberen
we te voorkomen dat we hen over enkele jaren
tegenkomen in een ongewenste situatie, zoals de
uitkering, de criminaliteit of een instelling. Dat
kost de maatschappij namelijk handenvol geld.
Met onze aanpak en persoonlijke begeleiding,
waarbij we ketenpartners (zoals CJG, AMW,
GGD, Politie, scholen en diverse hulpverlenende
instanties) meenemen in het proces rondom de
jongere, proberen we de jongere een stabiele
basis te geven.
Met de huidige aanpak scoort de gemeente
Weert goed. In schooljaar 2015-2016 stopte
slechts 1,24% van de jongeren met school zonder
startkwalificatie, ofwel slechts 44 van de 3.558
jongeren in de leeftijd van 18-23 jaar. Landelijk
is dat 1,7%, terwijl dat in andere Limburgse
gemeenten kan oplopen tot ruim 2%.
Theo: “Iedere dag is anders. Ieder kind is anders.
Ik werk vanuit mijn hart en ik probeer bij ieder
kind te begrijpen waarom iemand ‘doet wat ie
doet’.”
Nancy: “Als je in iemands jeugd kunt helpen,
heeft hij of zij daar de rest van het leven plezier
van.”
Onderstaand worden enkele gesprekssituaties
geschetst, die vanzelfsprekend onderling
uitwisselbaar zijn.
Geen zin meer in school
Hoe komt dat?
Is de stof te moeilijk? Is de klas niet leuk? Heb
je thuis veel te doen? Voel je je niet lekker?
Ben je ergens bang voor? Ben je te druk met
andere dingen? Hoe lossen we dat op?
Vaak te laat komen
Hoe komt dat?
Ga je wel op tijd naar bed? Is het rustig thuis?
Is er ’s morgens iemand die je helpt? Moet je
veel dingen doen thuis? Ben je voor het slapen
gaan nog met andere dingen bezig? Ben je vaak
wakker ’s nachts? Hoe lossen we dat op?
Spijbelen
Hoe komt dat?
Heb je geen tijd voor school? Ben je ziek? Word
je gepest? Ben je alleen of met vrienden? Wat
doe je als je niet op school bent? Hoe zorgen
we dat je weer naar school gaat?
Veel ziek zijn
Ik zie dat je er moe uitziet. Heb je slecht
geslapen? Ben je ziek? Heb je het druk thuis?
Ga je laat naar bed? Slaap je goed? Moet je
regelmatig naar de dokter?
Gestopt met school
Hoe komt dat?
Wat is de reden dat je bent gestopt met school?
Welke opleiding zou je liever doen? Wat doe je
zoal overdag? Als je mocht kiezen, welk werk
zou je dan willen doen? Wat zou je daar zelf
aan kunnen doen? Hoe zie je je toekomst? Hoe
zou je willen dat je toekomst wordt? Hoe kan
ik je daarbij helpen?
Team Leerplicht en RMC /
Voortijdig Schoolverlaten
Theo Vialle
Nancy Peeters
Els Rombouts
Miranda Teunissen
jongeren
special
Door Francis Bruekers
Kinderen van 5 tot 16 jaar zijn leerplichtig.
Zij moeten naar school. Jongeren die na
hun 16e nog geen startkwalificatie hebben,
moeten tot hun 18e onderwijs volgen. Een
startkwalificatie is een diploma havo, vwo
of mbo (niveau 2 of hoger). Stop je voor je
23e met school zonder een startkwalificatie
behaald te hebben, dan is er sprake van
voortijdig schoolverlaten.
Theo Vialle
Nancy
Peeters
