13
De zorg, het klimaatbeleid, medisch-ethische kwesties, migratie, economie en sociale zekerheid, het waren de grote thema’s waar tijdens de langste
naoorlogse kabinetsformatie in het diepste geheim over gesproken werd. En dan is het eerste wat ‘gelekt’ werd de extra aandacht voor het Wilhelmus. Als
het aan Sybrand Buma van het CDA ligt gaan kinderen op de basisschool iedere morgen, staand naast de bankjes, het Wilhelmus zingen.
Bij het verschijnen van dit blad is de kogel door de kerk en is het nieuwe kabinet gepresenteerd. Héél benieuwd hoe de extra aandacht voor ons volkslied
wordt aangepakt.
Ik geef het je te doen, al die vragen van schoolkinderen beantwoorden als zij zingen dat ze Prins van Oranje zijn, onverveerd en van Duitse bloed, en altijd
de koning van Spanje hebben geëerd.
wat
zou
jij
doen
met
Op Prinsjesdag komen de kinderen met een hoedje
op naar school. Ik houd dan een ‘echte’ troonrede
waarin ik alle plannen die we met het IKC hebben
voor het nieuwe jaar uit de doeken doe. Daarna
vindt er een verkiezing plaats voor de leerlingen-
raad. En ja, we zingen dan samen het schoollied
en/of het eerste couplet van het Wilhelmus.
Ons volkslied is nooit echt ver weg: we neuriën
het in gedachte mee wanneer de nationale teams
wedstrijden spelen, wanneer sporters een gouden
plak winnen en wanneer het lied wordt gespeeld
bij plechtige gelegenheden. Het geeft een gevoel
van saamhorigheid, terwijl het verschillen res-
pecteert. Dat is de kern van de waarde van het
Wilhelmus.
In het onderwijs werken we aan een aantal kern-
doelen. Deze kerndoelen, 58 om precies te zijn,
zijn passend bij de samenleving en ruim geformu-
leerd. Ruim geformuleerd zodat elke school er op
eigen wijze invulling aan kan geven. Dat is een
groot goed!
In kerndoel 53 staat dat kinderen leren over his-
torische personen. Ze leren er over Wilhelmus van
Oranje, rebel en grondlegger van onze natie. En
ze leren er over de totstandkoming van een natie,
over saamhorigheid, over verschillen. En weten
dan waarom ze op Prinsjesdag naar school komen
met een hoedje. Laten we die saamhorigheid en
verschillen alstublieft blijven waarderen.
Ik ben een grote fan van ons koningshuis en trots
op ons vaderland. Het Wilhelmus hoort daar bij.
Naar mijn mening gaat de verplichting om het
Wilhelmus te zingen en het Rijksmuseum en de
Tweede Kamer te bezoeken, te ver. Zulke re-
gels zorgen voor veel weerstand. Het bordje van
leerkrachten is overvol en de werkdruk is hoog.
Scholen zijn best in staat om zelf de kerndoelen
vorm te geven in hun onderwijs. Daarin is ook aan-
dacht voor Willem van Oranje en het Wilhelmus,
het naamdicht en strijdlied over de vader des va-
derlands, in lessen rond de canon van de Neder-
landse geschiedenis en lessen over maatschappij
en staatsinrichting. Alle inwoners van Nederland
zouden de achtergronden van dit stukje verleden
moeten leren kennen en begrijpen, om daarmee
zicht te krijgen op het heden.
Er zijn zoveel momenten waarop ons volkslied
klinkt. Bij sportevenementen, nationale en regi-
onale feesten en herdenkingen. Trots op het Wil-
helmus word je niet door het verplicht te oefenen.
Gênant wordt het wel, als niemand de woorden
nog weet aan het begin van die interland of bij
de Dodenherdenking. Trots op je vaderland… ‘den
vaderland getrouwe’… moet van binnenuit komen.
Hoe mooi zou dat zijn.
To sing, or not to sing, that’s the question:
Het Wilhelmus betekenisvol maken, dat is de uitda-
ging. Sportieve kinderen gaan als een speer als ze
mee kunnen zingen bij een Grand Prix overwinning
van Max. Het Nederlands damesvoetbalteam zong
het Wilhelmus uit volle borst mee. Een tip voor de
mannen, misschien stijgen hun prestaties als het
Wilhelmus beter uit hun mannenstrot rolt.
Degenen die pleiten voor meer muziek op scholen
worden op hun wenken bediend. World Songcon-
test-The Voice met volksliederen uit de hele we-
reld: Raad het land. Muziek en geografie in één.
De creativiteit van leerlingen wordt geprikkeld als
ze een rap- of danceversie van het volkslied mo-
gen ontwikkelen. Dit komt meteen ten goede aan
het meer bewegen. The Daily Mile combineren met
The Daily Wilhelmus. We kunnen samen met het
Wilhelmus andere uitdrukkingen van stal halen. In
plaats van de ‘rot op’- taal, gaan we voor de taal
van ‘pais en vree’. De missie is wat mij betreft ge-
slaagd als de volgende generatie vrij en onverveerd
in het leven staat.
Conclusie: De meeste ‘geniale’ plannen uit Den
Haag dien je op je eigen vrije manier te vertalen.
Zo ook het Wilhelmus Plan. Je moet even de moge-
lijkheden ontdekken.
En laat die ontdekkende geest nou net één van de
kernwaardes zijn in het onderwijs!
Erna Bouten (54), directeur van
IKC de Kerneel en Bongerd
in Nederweert
Annelies Indenkleef (57), leerkracht
groep 6 van basisschool
de Firtel in Stramproy
Yvonne Vaes – Lucas (62),
directeur basisschool Het Dal/ Brede
School Markeent in Weert
Het Wilhelmus
wat
zou
jij
doen
met
Door Ton Adriaens
Tekst van het Wilhelmus
(eerste van 15 coupletten)
Wilhelmus van Nassouwe
ben ik, van Duitsen bloed,
den vaderland getrouwe
blijf ik tot in den dood.
Een Prinse van Oranje
ben ik, vrij, onverveerd,
den Koning van Hispanje
heb ik altijd geëerd.
