wat
zou
jij
doen
met
uitgelicht
Het zaadje
Het ouderlijk huis van de familie Tullemans lag
aan de voet van de St. Martinustoren. Op de
Korenmarkt – waar nu Schulpen boven op de
gevel staat – was Harrie het tweede kind uit het
gezin van vijf. Weliswaar geboren in de oorlog,
maar het gezin heeft geen armoede gekend.
“Mijn vader was oorspronkelijk schipper, maar
omdat zijn ‘schoonmoeder’ niet wilde dat haar
dochter trouwde met een schipper ging hij bij
de Rijksverkeersinspectie werken. Ik doorliep de
klassen op de Martinusschool waar we les kregen
van de broeders van Saint-Louis. In de zesde
klas werden we voorgelicht door een zogeheten
‘roepingenboer’ (een pater van de H. Geest die
jongens werft voor het priesterschap) die vertelde
over het werk in de missie. Aan het eind van zijn
betoog vroeg hij wie daar wel interesse in had. In
mijn enthousiasme stak in m’n vinger op. Tot mijn
schrik zag ik dat ik de enige was. Maar het zaadje
was geplant”, vertelt Harrie met een lach. Op zijn
twaalfde kwam hij terecht op het klein seminarie
bij de Paters van de Heilige Geest op Fatima in
Weert. Hier werd hij gedurende zes jaar voorbereid
Hij is niet de man van confrontaties en conflicten. Maar hij heeft wel een uitgesproken mening over
kerk en geloof. Die opvattingen steekt hij – ondanks zijn mooie bescheidenheid – niet onder stoelen of
banken. Pater Harrie Tullemans (76) een absoluut mensenmens, die verbindt en samenbrengt. “Toch het
uiteindelijke doel van de kerk”, aldus de pater. Afgelopen maand vierde hij zijn gouden priesterjubileum.
Een mooi moment om met hem terug te kijken.
op het priesterschap. “Mijn vader was trots, maar
m’n moeder had er beduidend meer moeite mee.”
Harrie was geraakt door de doelstelling van de
Spiritijnse Congregatie: ‘De keuze voor de armen,
de meest verlatenen’, dezelfde spiritualiteit als
de huidige Paus Franciscus. Harrie: “De keus voor
deze Paus is een geschenk voor de wereld en voor
de katholieke kerk. Een Paus die tussen de mensen
wil en durft te staan, die verbindt en ogen opent.
Dat was ook mijn doel in Afrika.”
Heimwee
Afrika. Het woord is gevallen. Het werd het thuis
van pater Harrie Tullemans. Na het klein seminarie
in Weert studeerde hij nog zes jaar aan het
grootseminarie in Gemert, waarna hij in 1966 tot
priester werd gewijd. Eind 1967 vertrok hij voor
het eerst naar de missie. Tanzania in Afrika werd
zijn bestemming.
“In Afrika kwam ik vooral mezelf tegen. Je bent
er mentaal niet op voorbereid. Van de ene op
de andere dag raak je je vertrouwde omgeving
kwijt, je familie, je taal, je cultuur. En wat het
meest beangstigende was dat je beloofd had je
hele leven daar te blijven. Je moet met je leven
een totaal nieuw begin maken; nieuwe mensen
leren kennen, een nieuwe (vreemde) taal leren in
een totaal andere cultuur. Ik heb me toen vaak
afgevraagd: wat kom ik hier doen? In het begin heb
ik veel heimwee gehad.”
Bekeerd
Na een intensieve taalcursus van een half jaar
en een introductie in de Swahilicultuur begon
Harrie zich steeds meer thuis te voelen. “Ik
kon communiceren met de mensen en begon
de gebruiken en gewoontes te begrijpen. Een
benoeming volgde en ik kwam terecht in Maskat,
hoog in de bergen. Daar leerde ik de mensen echt
kennen, hun gastvrijheid, hun tevredenheid en
hun kracht om in het nú te leven. Niet bezig zijn
met de toekomst maar alleen in het nú. Dat waren
mijn gelukkigste jaren. Hier bleek bovendien dat
ik weinig kon met hetgeen ik in de opleidingen
had geleerd. Ik moest naar de mensen luisteren,
dat was belangrijk. Een kerk heeft alleen maar zin
als ze dienstbaar is aan de mensen. De mensen
in Afrika waren mijn boeken. Die leerden mij de
ware zin van het leven. Daar ben ik dankbaar voor.
Ik heb nooit mensen ‘bekeerd’. Zij hebben mij
‘bekeerd’. De bisschop heeft mij tot priester
‘gewijd’, de mensen daar hebben mij priester
‘gemaakt’”, zo vertelt de pater vol overgave.
Tussendoor komt Harrie Tullemans nog terug in
Nederland om te studeren in Nijmegen (Missiologie
met als bijvakken Arabisch en Islamologie). “Wat
me steeds bij terugkeer in Nederland opviel, was
de enorme ‘ik’-cultuur terwijl het in Afrika een
volledige ‘wij’-cultuur is. Daar speelt alles zich
af binnen de gemeenschap. Hier lijkt iedereen op
zichzelf gericht. “
Goud
Pater Harrie Tullemans is sinds 2009 in Oeffelt
(NB) aangesteld als pastor. Hier leidt hij een
parochie van 2400 mensen, die een zeer hechte
gemeenschap vormen. Tot op heden is hij daar
actief en nog altijd begaan met de mensen en met
de zieken.
Zijn gouden priesterfeest in Oeffelt was een echt
feest van de hele gemeenschap. Harrie Tullemans
wordt in Oeffelt op handen gedragen juist omdat
hij hier evenals in Afrika één missie heeft: mensen
samenbrengen en verbinden. Dat doet hij al 50
jaar. Op zondag 16 oktober jl. was de cirkel rond.
Harrie Tullemans vierde zijn gouden priesterfeest
in zijn geboortestad. De St. Martinuskerk in Weert
was het decor. Daar bleek eens te meer: Harrie
is en blijft een (heel bijzonder) mens tussen de
mensen!
Belangstelling voor het werk van de Paters
van de Heilige Geest (de Spiritijnen)?
De dvd TESTAMENT VAN EEN MISSIE geeft
een prachtig beeld van het werk van Harrie
Tullemans en zijn medebroeders
(
.
Harrie Tullemans:
Een Weerter
idealist met
een Afrikaans
hart.
Door Desiré Kappert
14
