Vrouwenveiligheid

Uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) blijkt dat bijna de helft van meisjes en vrouwen tussen de 15 en 25 jaar omloopt of omfietst om zo plekken te vermijden die zij als onveilig ervaren. Meer dan een derde van de vrouwen krijgt te maken met straatintimidatie, betasting of aanranding. Vrouwen passen vaak hun gedrag aan, zoals een sleutelbos in de hand, het vermijden van parken, doen alsof ze bellen of ze passen hun kleding aan. Het is duidelijk dat de kern van het probleem het gedrag van mannen is.

Een oorzaak van onveiligheidsgevoelens bij vrouwen ligt ook in de inrichting van de openbare ruimte. Steden zijn historisch vaak ontworpen vanuit een mannelijk perspectief, met blinde vlekken, slechte verlichting en onduidelijke zichtlijnen.

Binnen het programma Veilige Steden van OCW (2023-2026) zetten 25 gemeenten zich extra in voor veiligheid van vrouwen en meisjes. Uit het onderzoek Ruimte voor meiden blijkt dat we onbewust inrichten op een buitenruimte die aansluit op mannelijke behoeften. Vrouwen gebruiken de openbare ruimte op een andere manier dan mannen en hebben vooral behoefte aan informeel toezicht dat uitgaat van een gevarieerd publiek en van ‘zachte’ vormen van toezicht, zoals servicemedewerkers en parkbeheerders. Klassieke veiligheidsmaatregelen zoals de inzet van politieagenten en beveiligingscamera’s werken onvoldoende en kunnen onveiligheidsgevoelens zelfs versterken, omdat er juist ook een signaal vanuit kan gaan dat er kennelijk gevaren zijn.
(Voor meer info: veiligesteden@movisie.nl)
Zouden Weert en Nederweert zich ook aan moeten sluiten bij het programma Veilige Steden?

Nina Henderikx

Veiligheid voor vrouwen en meisjes is ontzettend belangrijk, maar ook voor mannen! Ook zij kunnen slachtoffer worden van intimidatie, geweld of andere vormen van onveiligheid. Als gemeente moeten we daarom oog hebben voor de veiligheid van al onze inwoners.

Uit eigen ervaring herken ik dat je je als jonge vrouw niet altijd prettig voelt wanneer je bijvoorbeeld alleen naar huis moet fietsen. Vooral op plekken waar weinig mensen komen kan dit een onveilig gevoel geven. Van jongs af aan is mij geleerd: ‘Zorg ervoor dat je altijd samen met iemand naar huis fietst.’

Veiligheid is juist in een plattelandsgemeente als Nederweert een aandachtspunt. Doordat ik zelf buiten de bebouwde kom heb gewoond, weet ik dat wegen en fietsroutes ’s avonds donker en verlaten kunnen zijn. Dat geeft toch een ander gevoel dan wanneer je door het dorp fietst waar meer verlichting, woningen en mensen aanwezig zijn. Daarom vind ik het goed om als gemeente aandacht te hebben voor de inrichting en verlichting van onze openbare ruimte.

Initiatieven als Veilige Steden zijn waardevol en verdienen extra aandacht. Wel is het daarbij belangrijk om eerst te onderzoeken hoe het met het veiligheidsgevoel in de gemeente staat door met inwoners in gesprek te gaan en knelpunten in kaart te brengen. Soms kunnen kleine en praktische maatregelen al een groot verschil maken.

Een veilige gemeente is een gemeente waarin iedereen zich veilig kan bewegen.

Jessica Camp

Ik voel me vrij veilig in Weert. Ik fiets er vrolijk rond, doe leuke dingen en loop iedere dag naar huis. Maar je veilig voelen is niet hetzelfde als veilig zijn. 

Ik doe kleine dingen, voor anderen nauwelijks zichtbaar, maar voor veel vrouwen vanzelfsprekend. Als ik in het donker alleen naar huis loop, houd ik mijn sleutels tussen mijn vingers. In een drukke kroeg leg ik automatisch mijn hand op mijn drankje, uit angst dat er iets in wordt gedaan. Ik kreeg vroeger zelfs het advies om, als ik na een avondje uit werd achtervolgd, een willekeurige oprit op te rijden in de hoop dat de auto door zou rijden.

En dan is er die ene zin: ‘Ja, maar als ze zich zo kleedt, dan vraagt ze erom. Nee!
Al zou ik naakt over straat lopen, dan nog heb je van mij af te blijven. Ik draai de situatie om: Wat zou er gebeuren als een man naakt over straat loopt? Of als een dronken man bij een groep vrouwen terechtkomt?

Tegelijkertijd heb ik ontzettend veel goede mannen om me heen. Mannen die luisteren en respectvol zijn. Het punt is dat vrouwen zich nog steeds aanpassen en zichzelf gedragsregels aanleren: waar we lopen, wie we appen, hoe we ons kleden of gedragen.

Ik zou me pas echt veilig voelen als ik alleen naar huis kan, zonder iemand te hoeven appen: ‘Ik ben veilig thuis.’

Els Henderikx

Vrouwveiligheid is voor mij een onderwerp dat heel dichtbij komt. Ik vind het eigenlijk vanzelfsprekend dat iedere vrouw zich vrij moet kunnen bewegen, zonder steeds na te hoeven denken over haar eigen veiligheid. Toch hoor en zie ik dat dit lang niet altijd zo is. Ik vind het verdrietig dat vrouwen soms bewust een andere route kiezen, niet alleen naar huis durven te fietsen of lopen, hun telefoon paraat houden of iemand bellen om zich veiliger te voelen. Dat zou niet nodig moeten zijn. Je moet ’s avonds gewoon naar huis kunnen gaan zonder bang te zijn voor wat je onderweg kan overkomen.

Volgens mij ligt hier ook een verantwoordelijkheid voor ons allemaal. We moeten elkaar aanspreken op gedrag en duidelijk maken dat intimidatie, bedreiging en grensoverschrijdend gedrag niet normaal zijn. Maar ook de gemeente kan een belangrijke rol spelen. Denk aan goede straatverlichting, veilige fietsroutes, overzichtelijke plekken en het serieus nemen van meldingen van inwoners.

Voor mij gaat vrouwveiligheid uiteindelijk niet alleen over maatregelen, maar vooral over vrijheid en respect. Ik wil dat vrouwen zich veilig voelen om te gaan en staan waar ze willen, op welk tijdstip dan ook. Veiligheid mag nooit iets zijn waar je als vrouw voortdurend rekening mee moet houden.

Iedereen verdient het om zich vrij en veilig te voelen.