achtergrond op de voorgrond
Na deze viering trekt de hele schare in optocht naar het
woonzorgcentrum Zuyderborgh, waar de kinderen lied-
jes zingen voor de bewoners. Vaes: “De dementeren-
den onder de bewoners vinden dat prachtig, dat kun je
aan alles zien. Ze zingen mee en klappen iedere keer.”
Een ander christelijk hoogfeest, kerstmis, hoe wordt
daar in basisschool Het Dal mee omgegaan? Op uit-
bundige wijze, zo valt op te maken uit het relaas van
Yvonne Vaes. “De hele school staat vol met kerstbo-
men. In alle klassen wordt het kerstverhaal verteld. En
vóór kerstmis is er in de hal van de school een cen-
trale viering. Een kinderkoor zingt kerstliedjes, en de
kleuters spelen, verkleed, het kerstverhaal na. Er wordt
muziek gemaakt, en daarna zijn er twee buffetjes waar-
voor de activiteitencommissie van de oudervereniging
heeft gezorgd. Het wordt een gezellige en sfeervolle
bijeenkomst, waar ook halalvlees te krijgen is, zodat
ook kinderen uit moslimgezinnen gewoon mee kun-
nen doen”, aldus Vaes. Ze benadrukt dat deze groep
scholieren sowieso meestal meedoet met feestelijkhe-
den die een christelijke oorsprong hebben. “Ze gaan al-
leen niet mee naar de kerk. Alhoewel… we hadden pas
een afscheidsdienst van een ouder in de Bethelkerk
(protestants, T.S), en het was opvallend hoeveel niet-
christelijke leerlingen bij die viering aanwezig waren.”
Het moge uit de woorden van Vaes duidelijk zijn, chris-
telijke hoogtijdagen gaan aan basisschool Het Dal niet
ongemerkt voorbij. Sint Maarten, de eerste heilige
communie, het vormsel: pastoor Rosenhart zorgt er-
voor dat de leerlingen die het betreft, deels onder zijn
hoede worden voorbereid op zo´n gebeurtenis.
Het ziet er allemaal solide en weldoordacht uit. Maar
beklijft er bij de leerlingen zélf iets van al deze inspan-
ningen? Weten ze wat de kern van een viering inhoudt?
Vragen waarop ze alleen zelf antwoord kunnen geven.
Dus laten we er simpelweg maar eens een paar aan het
woord: de tienjarige Sanae Zaaboul uit groep zeven, de
elfjarige Samantha Smeets, eveneens uit groep zeven
en de twaalfjarige Badr Fethi uit groep acht. Wat is car-
naval, en waar houdt het verband mee? luidt een van
de eerste vragen. Dat carnaval een driedaags feest is
waarop mensen zich verkleed te goed doen aan spijs
en vooral veel drank, ja, dát weet het trio nog wel. Maar
het waaróm blijkt voor hen in nevelen gehuld te zijn. Het
gezicht van Samanta is één groot vraagteken. En Badr
weet alleen dat de mensen dan verkleed gek lopen te
doen, maar heeft geen auwe notie waarom volwassen
mensen zich zo aanstellen.
Meisje Sanae meent wél te weten dat er een maand
vasten zou moeten volgen op het feestgedruis. Oké.
Maar er zijn moeilijkere vragen, en daar verwachten
we dan ook zeker geen geheel bevredigend antwoord
op. En n, toch maar eens geprobeerd. De christelijke
vastentijd begint voor de ´ware´gelovigen met het halen
van een askruisje. Waarom eigenlijk? De vraagtekens
op drie gezichten worden pas uitroeptekens als verteld
wordt dat het een teken van de (moeilijk woord) vergan-
kelijkheid is van de mens, die na zijn leven tot stof zal
wederkeren. Oóóh, zit dat zo?!
Het paasfeest na de vasten dan, wat valt daar over te
melden? Sanae Zaaboul heeft het antwoord: toen is
Jezus, nadat hij aan het kruis was gehangen en gestor-
ven, weer opgestaan. Tien punten voor Sanae. Bij vra-
gen over kerst gaat maar één vinger omhoog: “Toen is
Jezus geboren.”
Maar helemaal eerlijk is de uitslag van deze mini-en-
quête niet in een gezelschapje van drie, waarvan twee-
derde van niet-christelijke oorsprong is. Reden waarom
ook de vraag aan de orde komt wat het Offerfeest van
de mohammedanen eigenlijk inhoudt. Voor de niet-
ingewijden: de profeet Abraham was in opdracht van
God bereid zijn zoon te slachtofferen, maar mocht daar
vlak voordat hij toesloeg van afzien. Waarmee zijn on-
voorwaardelijke trouw aan God was bevestigd. En de
kern van dat verhaal, ja, dát weet Sanae wel. En Badr
blijkt ook wel de klok te hebben horen luiden, maar
weet toch niet precies waar de klepel hangt.
Conclusie: zowel de autochtone als de allochtone leer-
lingen van katholieke basisschool Het Dal weten even
veel, of liever gezegd, even weinig van de oorsprong
van veel godsdienstige gebruiken. Het is hen niet kwa-
lijk te nemen. Want ach, ze moeten op die leeftijd al zo
véél leren. Komt wel goed. Later.
6
Yvonne Vaes: “Alle leerlingen krijgen voor Pasen op school een ei.”