Basic HTML Version
Saskia Hoogakker zit ook op de les en vroeg of iemand
haar zus Charlotte, die bij de televisie werkt, kon hel-
pen met het jeugdprogramma Klokhuis. Dat leek me
wel leuk. De televisieploeg kwam toen speciaal naar
Weert.” In het landelijke televisieprogramma Het Klok-
huis (NTR, a evering Canon-Televisie, uitgezonden op
25 oktober jl.) vertelde José aan de jeugdige kijkers hoe
het was om zestig jaar geleden voor het eerst bewe-
gende beelden op televisie te zien.
“Die herinnering zit in mijn geheugen gegrift. Wij had-
den thuis geen televisie. Ik mocht gaan kijken bij Emmy
Smeets (van Smeets Drukkerijen). Ik was toen een jaar
of tien en het was mijn eerste ervaring met het feno-
meen. In een houten kast zat een zwart-wit televisie.
De bewuste uitzending ging over de kroning van de
Engelse koningin Elisabeth II op 2 juni 1953. In de af-
levering van Klokhuis vertel ik ook dat we ons zonder
televisie echt niet verveelden. We kletsten heel wat af
en speelden op de piano die in de huiskamer stond.
Bovendien was mijn moeder voorzitster van de ama-
teurtoneelvereniging Tierelantijn. De repetities werden
hier vaak in huis gehouden. En de badkamer werd ge-
schminkt. Terwijl ik Franse woordjes leerde, keek ik toe.
Mijn zus Riny was lerares Frans en die overhoorde me
dan tegelijkertijd. Het was altijd een gezellige boel. Bij
ons thuis hadden we door dat toneel een aantal ge-
vleugelde uitspraken, zoals ‘laat ze naar de bisschop
schrijven’. Dat zeiden we als ons iets niet zinde. De zin
kwam uit een toneelstuk van Graham Greene waarin Jo
van der Velden de rol van dronken pastoor speelde.”
Nelly de Turck: een begrip
“Mijn moeder Nelly vestigde zich in 1927 als zelfstan-
dig beroepsfotograaf. Ze was in Nederland een van de
eerste vrouwen die dat deed. Haar vader Bernard was
lithograaf bij Smeets Drukkerijen. Maar hij was ook een
enthousiaste hobbyfotograaf. Hij wilde dat zijn dochter
Nelly leerde retoucheren, zodat ze de foto’s op die ma-
nier kon bewerken. Ze leerde het vak bij Mathieu Koch
in Roermond. Dertien maanden werkte ze er als ‘volon-
taire’ (vrijwilliger) zoals dat toentertijd heette. Toen ze
voor zichzelf begon in een pand aan de Emmasingel
was ze pas zeventien jaar! Voor haar huwelijk in 1934
werd het pand in de Hoogstraat, waarin eerst een sla-
gerij gevestigd was, verbouwd tot fotospeciaalzaak.
De bakken waarin het vlees werd gepekeld, staan nog
beneden in de kelder. De berging noemden we altijd
‘de stal’ omdat er vroeger het slachtvee in stond. De
zaak kreeg haar meisjesnaam: Nelly de Turck en dat is
tot heden zo gebleven. Mijn vader legde zich toe op
de fotohandel. Hij heeft samen met Piet Bertels een
boxcamera ontwikkeld waarmee het maken van foto’s
binnen het bereik kwam van een grote groep mensen.
Tot dan toe was fotograferen best wel een elitaire be-
zigheid. Mijn moeder fotografeerde. Hele generaties in
Weert en omgeving zijn door haar op de gevoelige plaat
vastgelegd. In het begin werkte ze nog met glasplaten.
Alles, van de juiste belichting tot de sluitertijd, moest
met de hand ingesteld worden. De mensen die op de
foto gingen, mochten niet bewegen tijdens de opname.
Voor kinderen een hele opgave maar mijn moeder had
veel geduld om steeds het juiste moment te vangen.
Vroeger gingen de mensen op zondag op hun paasbest
naar de kerk. Vaak kwamen ze daarna naar de zaak om
een portret te laten maken. Ze waren er voor gekleed!
Vanuit de hele regio kwamen ze naar onze fotostudio.
Totdat we vanaf 1954, toen er een nieuwe winkelslui-
tingswet kwam, niet meer op zondag open mochten
zijn.
Je kon in die tijd gewoon pal voor de deur parkeren.
Zo kon een bruidspaar zo de zaak inwandelen voor
een bruidsreportage. Er zijn op het eind van de Tweede
Wereldoorlog ook vaak Engelse soldaten in de zaak
geweest om een foto voor het thuisfront te laten ma-
ken. Mijn moeder heeft ook een graf geadopteerd. Van
de Engelse John Tyler die in Swartbroek begraven ligt.
Zijn familie is nog bij ons geweest en we wisselden met
Kerst cadeautjes uit.
vertel `ns
Mijn moeder wilde de mensen zo natuurlijk mogelijk
vastleggen en bouwde daarom een grote daglicht-
studio aan het huis. Mijn zus Irene heeft die een tijdje
gebruikt als atelier. Een paar jaar geleden heb ik alles
opgeknapt om de studio weer voor portretfotogra e
te kunnen gebruiken. Doordat het licht door de hoge
ramen binnenvalt, krijg je een geweldig sfeerbeeld. Al-
les is natuurlijker. Als achtergrond plaats ik soms een
van de vele schilderijen van Irene. Dat geeft een extra
dimensie aan de persoon en de foto. Deze manier van
fotograferen laat ik ook zien in de zaak. Er hangt on-
der andere een portret van de oud-burgemeester van
Weert, Loekie van Maaren en een van staatssecretaris
Frans Weekers. Zelfs Gerard Reve heb ik voor de lens
gehad! Hij had namelijk pasfoto’s nodig.”
Mode
“Aanvankelijk wilde ik de modewereld instappen,” ver-
telt José. “In Maastricht volgde ik de opleiding mode-
tekenen en ontwerpen aan de Academie Beeldende
Kunsten. Daarna werkte ik in Amsterdam bij modeont-
werper Dick Holthaus. Hij nam me ook mee naar Parijs.
Daar leerde ik ook het Parijse nachtleven kennen! Ik
heb nog altijd contact met Dick, die inmiddels 84 jaar
is. Heel bijzonder!
In 1966 onderging mijn moeder een heupoperatie.
Daardoor sloeg ik een andere weg in. Lange tijd werkte
ik samen met mijn vader in de zaak. Ik vond het leuk
werk en wilde ermee verder. Ik heb toen in Amstelveen
en op Schiphol in fotospeciaalzaken van Capi-Lux
gewerkt om het vak onder de knie te krijgen. In 1968
kwam ik terug naar Weert en ging ik de nitief in de zaak
werken. Vijf jaar later overleed mijn vader.
Samen met mijn moeder runden we de zaak verder. Ze
heeft tot zes weken voor haar dood, nu twaalf jaar ge-
leden, nog iedere dag in de zaak meegeholpen. Ze was
toen al 90 jaar!
Toen ik 60 werd, dacht ik: ik stop met de zaak. Maar het
werk vult een groot deel van mijn leven. Ik had nog ge-
noeg energie om door te gaan. Dus dacht ik: ik stop als
ik 65 word. Nu ben ik 70. Ieder jaar gewoon weer een
jaar erbij. Zo denk ik er nu over. Want ik ga gewoon nog
door met fotograferen en het verkopen van camera’s.
Misschien wel tot ik 90 ben!”
www.fotonellydeturck.nl
Winnie van Oorschot
10